O projekcie

Małopolska ma wielowiekową tradycję relacji polsko – żydowskich. Społeczności te, egzystując w dużej symbiozie, dały podwaliny pod rozwój tolerancji i wzajemnej pomocy. W małopolski pejzaż na stałe wpisały się elementy żydowskiej kultury i tradycji, a pamięć o wspólnych korzeniach terytorialnych naznaczyła wiele pokoleń mieszkańców tego regionu. Szczególnym doświadczeniem dla obu społeczności była II wojna światowa, która doprowadziła do bestialskiego wyniszczenia narodu żydowskiego. W czasach tych wielu Małopolan straciło życie pomagając swoim żydowskim sąsiadom.

Od początku  II wojny światowej władze III Rzeszy konsekwentnie zmierzały do eliminacji ludności żydowskiej z udziału w życiu społeczno-politycznym, a następnie całkowitej jej eksterminacji. W tym celu poddawały ją różnorodnym formom dyskryminacji i represji. Dążenie do całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej popchnęło niemieckie władze okupacyjne do wprowadzenia drakońskich kar za udzielanie im pomocy. Zgodnie z paragrafem 5 dekretu Führera z 12 października 1939 roku, gubernator Hans Frank 15 października 1941 roku wydał rozporządzenie, które nakładało karę śmierci na Polaków, którzy dawali schronienie Żydom, przewozili ich, przekazywali lub sprzedawali żywność, bądź nie zgłaszali miejsc ukrywania się Żydów.

Nie są znane szczegółowe dane o ilości Polaków, którzy brali udział w ratowaniu swoich żydowskich współobywateli od śmierci z rąk niemieckiego okupanta w latach II wojny światowej. Dotychczasowe szacunki dotyczące liczby osób zidentyfikowanych z imienia i nazwiska wciąż stanowią tylko wierzchołek góry lodowej. Temat Ratujących w coraz szerszym stopniu stanowi integralną część polskiej narracji o II wojnie światowej.

Odnalezienie i weryfikacja tych, którzy pomagali, a zginęli, sprawia historykom duże trudności. Jak dotąd nie ma pełnych danych o liczbie Polaków zamordowanych przez Niemców za ukrywanie Żydów lub udzielanie im jakiejkolwiek pomocy. Brak podstawowych badań powoduje, że w świadomości społecznej, w tym także w literaturze zagranicznej, funkcjonują różne liczby, których obecnie nie sposób zweryfikować. Opracowanie i zaprezentowanie  tych białych plam historii jest konieczne.

Sądzimy, że każdy projekt, który poszerzy wiedzę na temat losu Polaków zamordowanych lub w jakikolwiek inny sposób represjonowanych za pomaganie Żydom przyczyni się nie tylko do lepszego poznania, ale również i do głębszego zrozumienia zarówno niedawnej historii, jak i ludzkich zachowań – tych najokrutniejszych i tych najwznioślejszych. Problem braku wiedzy i świadomości historycznej na temat najbliższego środowiska, naszej „małej ojczyzny” jest skutkiem przyjętego systemu nauczania, w którym zdecydowany nacisk położony jest na historię ogólną naszego kraju oraz historię powszechną. Brakuje bardzo istotnego elementu skutecznej edukacji: przeniesienia wielkich wydarzeń historycznych na najbliższe nam otoczenie.

Projekt ma na celu przedstawienie w nowoczesny i ogólnie dostępny sposób historię ludzi, którzy zamieszkiwali obszar dzisiejszej Małopolski,  a podczas wojny postanowili pomóc ukrywającym się Żydom.

„Małopolska Mapa Pomocy Żydom” będzie istotnym narzędziem edukacyjnym w programach nauczania historii, może także pomóc osobom poszukującym korzeni swojego pochodzenia.  Dzięki wyszukiwarce można będzie poznać losy poszczególnych osób i ich dokonań a także zapoznać się z historią miejscowości naznaczonej tragedią społeczności żydowskiej. „Małopolska Mapa Pomocy Żydom” daje także możliwość zamieszczania własnych wspomnień, fotografii i komentarzy (zakładka „Relacje”). Zainteresowani znajdą tutaj najważniejsze fakty z polsko-żydowskiej historii Małopolski.

Celem projektodawców jest, by portal – rozszerzając swój zasięg – stał się nie tylko źródłem rzetelnych danych historycznych, ale także miejscem dokumentowania wydarzeń o których pamięć pozostała już tylko w przekazach rodzinnych.